کتاب نيايش در عرفات
نيايش در عرفات
بسمه تعالي
گزارش كتاب «نيايش در عرفات»
تأليف مرجع عاليقدر حضرت آيت الله العظمي صافي گلپايگانيدامظله
قسمتي از پيشگفتار معظم له
اكنون كه نوشتن اين نوشتار را آغاز ميكنم، ساعات پاياني سال 1410 هجري قمري است و حدود دو ساعت ديگر به وقت لندن، سال 1411 (شب اول محرّم) آغاز ميشود. مدارس و كلاسهاي مكتب حسيني در تمام بلاد، شهرها و دهستانهاي شيعهنشين و هركجا كه چند نفر شيعه باشد، باز ميگردد. بلكه اگر در نقطهاي از جهان فقط يك نفر شيعه باشد همان يك نفر با خواندن تاريخ واقعه جانسوز كربلا، يا با خواندن اشعار، مراثي، نوحه و گريه، در اين كلاس ثبتنام مينمايد.
اميد است حقير تا در لندن هستم موفق شوم كه در اين جلسات شركت نموده و خود را با عزيزان مخلصي كه در سوگواري اهلبيتعليهمالسلام توفيق انجام وظيفه عزاداري مييابند، همنوا سازم. باشد كه از بركت خلوص آنها اين روسياه ضعيف نيز مشمول عنايات حضرت اباعبداللهالحسين سيدالشهدا عليهالسلام شوم.
ضمناً به اين مناسبت كه قيام سيدالشهداعليهالسلام براي بقاي دينِ توحيد و دفع شرك بود و در حقيقت در كربلا جبهه موحّدين و اهل توحيد و عدل در برابر مشركين و اهل شرك قرار گرفت كه: «العدل والتوحيد علويان والجبر والتشبيه امويان» بر اين شدم كه توسلاً به آن شهيدالموحدين و موحدالشهدا پيرامون ده بخش از بخشهاي دعاي مشحون به معارف توحيدي آن حضرت، كه در روز عرفه با آن حال سراسر خلوص، توجه و چشم گريان انشا و قراءت فرمود، كلمهاي تقديم نمايم.
مشخصات كتاب:
عنوان: نيايش در عرفات،
مؤلف: حضرت آيه الله العظمي حاج شيخ لطف الله صافي گلپايگانيمدظله العالي،
نوبت چاپ: اول،
تاريخ چاپ: آذرماه 1378،
محل نشر: قم،
تعداد جلد: يك جلد،
تعداد صفحات: 344 صفحه.
ويژگيهاي كتاب:
1. از ديدگاه اسلام، سرچشمه قدرت روحي و معنوي انسان و يگانه عامل سعادت و كمال او، توجّه به خدا و اشتغال به ياد او است. تأكيد تعاليم اسلامي به «دعا» و «نيايش» از جمله موارد مهم جهت تقويت توجّه انسان به درگاه خداست. اين اثر، نيايش اسوه كامل آزاديخواهان عالم، حضرت امام حسينعليهالسلام در مكان معنوي عرفات ميباشد كه با شيوهاي بديع، تعابيري لطيف و مؤثر، و توضيحات ارزنده و تأثيرگذار در تربيت انسان، به قلم عالم زاهد و متعبّد، مرجع عاليقدر، حضرت آيت الله العظمي صافي گلپايگاني به نگارش درآمده است.
2. محور اصلي كتاب، پيرامون ده بخش از بخشهاي مشحون به معارف توحيديِ آن حضرت در روز عرفه است كه با آن حال سراسر خلوص، توجه و چشم گريان انشاء و قرائت فرمود.
3. كساني كه دعاي شريف عرفه سيدالشهداءعليهالسلام را قرائت نمودهاند و تا اندازهاي به مضامين و معاني بلند آن توجه نمودهاند، براي شرح و توضيح تفصيلي و استفادة بيشتر از حظّ توحيدي ناب آن، ميتوانند به اين تأليف ارزنده مراجعه نمايند.
4. استفاده از آيات و روايات فراوان و نيز اشعار عرفاني و مطالب اعتقادي و كلامي ويژگي مهم اين كتاب ميباشد.
5. مقدمهاي پربار درباره فضيلت دعا و آداب آن و اشاره به بعضي سؤالات درباره ادعيه، بر غناي اثر افزوده است.
6. در آخر كتاب متن كامل دعاي عرفه آمده است كه خواننده ميتواند هم متن دعا و هم شرح و توضيح آن را در اختيار داشته و معرفت خود را نسبت به معارف ديني تكميل و ارتقاء بخشد.
نگاهي به محتواي كتاب:
كتاب «نيايش در عرفات» با مقدمهاي شروع ميشود كه در آن دو عنوان فرعي به چشم ميخورد: يكي فضيلت دعا و ديگري توضيح مهم، كه در اولي درباره آثار دعا و شرائط آن و در دومي پاسخ به سؤالاتي درباره ادعيه است.
بخشهاي اصلي كتاب به اين ترتيب است:
بخش اول: جهانبيني اسلامي؛ در اين بخش كه متضمن بيش از بيست فراز توحيدي و آموزنده درباره شناخت خداي متعال است، اشاره مختصري به جهانبيني اسلامي شده است؛ از جمله مبدأ عالم، هدايت هستي و وحي و نبوت و امامت.
بخش دوم: نعمتهاي الهي؛ اين بخش - كه بخش بزرگي از دعاست- متضمن معاني بزرگ توحيدي، تربيتي و اخلاقي است كه نويسنده محترم به شرح آن پرداخته است. در اين بخش از دعا از نعمت رسالتهاي انبيا و نعمت درك و فهم دعوت آنها و به نعمت انواع معاش و اموري كه معيشت و زندگي به آن تقوّم دارد از غذا و لباس و غيره اشاره شده است.
بخش سوم: بصيرت در دين؛ در اين بخش از دعا انسان تلاش ميكند كه چيزي نگويد و نخواهد جز آنچه ارتباط او را با صاحب اين عالم كه كمال مطلق است محكمتر سازد تا آنجا كه فقط منقطع به سوي او ميشود. بخش چهارم: ترس از غضب خداوند؛ امامعليهالسلام در اين بخش از دعا، حمد و سپاس خداي را بجا ميآورد و مطلب ديگر كه در اين بخش از دعاست، ترس از غضب خداست كه بايد بنده خداشناس هميشه از غضب خدا در هراس و مواظب رفتار خويش باشد.
بخش پنجم: حرم رحمت؛ در اين بخش كه از اقرار به وحدانيت و يكتايي خدا به اين وصف كه صاحب بلد حرام (مكه مكرمه) و مشعر الحرام و بيت عتيق (كعبه معظمه) است شروع ميگردد و مطالب و معارف بسيار بيان ميشود.
بخش ششم: زبان حال بندگان؛ به اين بخش از اين لحاظ توجه ميكنيم كه متضمن بيان بعضي از شئون الوهيت و ربوبيت خداوند متعال و بعض حالات فقر و احتياج بنده به او است.
بخش هفتم: سلامت دين؛ اين بخش متضمن دوازده «لا اله الا الله» و اقرار به وحدانيت و يگانگي خدا و تنزيه و تقديس او از شرك و هر نقص ديگر است.
بخش هشتم: صفات فعليه و جماليه؛ در اين بخش نيز سخن از ثنا و ستايش خداوند متعال و صفات فعليه و جماليه اوست.
بخش نهم: بحثهاي مهم اخلاقي و اعتقادي؛ در ابتداي اين بخش از دعا، سخن درباره اين است كه: خدا ما را پاك كند، تسديد و استقامت عطا فرمايد و تضرع ما را قبول فرمايد؛ مقصود اين است كه با جلب عنايات الهيه به تلاش و سعي خود ادامه دهد و سعي او با ثمر و پربركت گردد.
مرجع عاليقدر جهان تشیع حضرت آيت الله العظمي صافي گلپايگاني مدظله الوارف